Bệnh viêm khớp dạng thấp là một bệnh mạn tính kéo dài và có thể để lại nhiều hậu quả xấu cho người bệnh. Bệnh có được chữa khỏi hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố: chẩn đoán sớm, xulynuocmiennam đúng, điều trụ đúng phác hoạ đồ và người bệnh phải bền chí diều trị. Bệnh gặp ở phụ nữ nhiều hơn nam (tỷ lệ 3/1).
Viêm khớp dạng thấp là trường học hợp viêm nhiều khớp mạn tính, có thể gặp ở nam và nữ nhưng đàn bà thường mắc hơn (tỷ lệ giữa nam và nữ là 1/3).
Nguyên nhân và thể hiện của viêm khớp dạng thấp
Có nhiều giả thuyết giáo cho rằng, viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn vì có những chứng cứ cho thấy vai trò quan yếu của danh thiếp háp tương ứng miễn nhiễm của danh thiếp cytokines,
may loc nuoc gia dinh danh thiếp lympho T, yếu tố cơ địa, nguyên tố di truyền… Do chưa tìm thấy căn nguyên gây viêm khớp dạng thấp một cách chắc chắn, nên việc điều trị cũng gặp không ít khó khăn. Bệnh viêm khớp dạng thấp thường gặp ở nữ giới, xâm chiếm tỷ lệ khoảng 75%. Mọi trang lứa tuổi có trạng thái bị viêm khớp dạng thấp nhưng tuổi mắc bệnh cao nhất thường từ 30 – 60 tuổi. Các khớp thường bị viêm sớm nhất và hay gặp nhất là bàn tay, cổ tay rồi đến khớp bàn chân, khớp ngón chân… Các khớp thường bị sưng, đau kéo dài và đối tương xứng nhau. Bên cạnh các triệu chứng lâm sàng thì cũng cần làm các xét nghiệm cận lâm sàng như: xác định tốc độ máu lắng, thi thể định tỷ lệ CRP (C -Reactive Protein), nguyên tố dạng thấp RF (Rheumatoid Factor), chụp X-quang khớp bị đau… Sau khi đã nhà lao kỹ và có đủ các kết quả cận lâm sàng thì bác sĩ có trạng thái dựa vào tiêu chuẩn của ACR của Hoa Kỳ 1987 để chẩn đoán có phải viêm khớp dạng thấp hay không. Tiêu chuẩn đó cơ bản như sau: cứng khớp buổi sáng; viêm khớp, sưng phần mềm vùng khớp ở ít nhất 3 khớp trong số danh thiếp khớp (khớp ngón gần bàn tay, khớp bàn – ngón tay, khớp cổ tay, khớp khuỷu, khớp gối, khớp cổ chân, khớp bàn – ngón chân); viêm đau khớp đối xứng; tăng nồng độ yếu tố dạng thấp RF trong huyết thanh; trên X-quang có hình ảnh chuyển biến của xương (mất vôi, hình dải mê hoặc xói mòn mê hoặc khuyết xương ở bàn tay, bàn chân, huyễn hoặc hẹp khe khớp mê hoặc dính dấp khớp) và có nốt thấp xuất hiện. Chẩn đoán thi thể định khi có ≥ 4 tiêu chuẩn. Người ta thấy rằng viêm khớp dạng thấp có trạng thái để lại di chứng biến dạng khớp bị viêm, co quắp các ngón tay, hạn chế chức năng vận động, teo cơ và có thể bị tàn phế (khoảng từ 10 – 15%). Cũng cần chẩn đoán phân biệt với một mệnh bệnh có triệu chứng hơi giống viêm khớp dạng thấp như: đau nhức xương mê hoặc mỏi cơ mê hoặc mỏi khớp, viêm trói buộc sống dính dấp khớp, viêm khớp phản ứng, viêm khớp vẩy nến là những bệnh thuộc về khớp nhưng làm phản ứng huyết thanh về nhân tố RF âm tính, viêm khớp không đối tương xứng ở một mê hoặc nhiều khớp, danh thiếp bệnh này thường gặp ở nam giới. Hoặc một số mệnh bệnh có liên can đến khớp nhưng không phải viêm khớp dạng thấp như: lupus ban đỏ hệ thống, thoái hóa khớp mê hoặc viêm khớp bởi liên cầu nhóm A (S.pyogenes) gây thấp tim tiến triển…
Bệnh viêm khớp dạng thấp rất khó phát hiện
Ngoài ra, bệnh nhân dịp bị viêm khớp dạng thấp còn có thể có biểu lộ toàn thân và ngoài khớp như: sốt nhẹ,
may loc nuoc tot nhat gầy sút, mệt mỏi, ăn ngủ kém, thiếu máu, rối loạn tâm thần thực vật, nổi các hạt dưới da, teo cơ rõ rệt vùng quanh khớp tổn thương… Một mệnh ít trường hợp có thể tổn thương cơ tim, màng ngoài tim, viêm màng phổi nhẹ, xơ phổi, hạch to, lách to, loãng xương, gãy xương tự nhiên, viêm danh thiếp mạch máu nhỏ và trung bình, viêm giác mạc, viêm mống mắt trạng thái mi, chèn ép các dây thần kinh, nhiễm bột ở thận… Viêm khớp dạng thấp khó chẩn đoán bởi chưng không có một xét nghiệm riêng nào dành cho bệnh này. Triệu chứng bệnh có trạng thái giống như các bệnh khớp khác và tiền có trạng thái nhận biết triệu chứng đầy đủ sau một thời kì bệnh phát triển. Cho đến nay chưa có thủ pháp nào có trạng thái điều động trị khỏi viêm khớp dạng thấp. Nguyên tắc chung trong điều động trị viêm khớp dạng thấp là phải kiên trì, liên tục, có khi suốt cả đời và cần phối hợp nhiều biện pháp: nội khoa, ngoại khoa, đấu vật lý trị liệu, chỉnh hình… Cách điều động trị chủ yếu là nhằm trang mục mục tiêu chống hiện tượng viêm ở khớp và các mô khác, làm ngưng mê hoặc làm chậm quá đệ trình tiến triển của bệnh, duy trì chức năng của khớp và cơ, phòng ngừa sự biến dạng, sửa sang tổn thương ở khớp nhằm giảm đau hay phục hồi chức năng. Bệnh nhân cần được thầy thuốc chuyên khoa khớp tư vấn, chẩn đoán xác định và chọn lọc biện pháp điều trị phù hợp nhất. Nếu có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh thành thử đến thầy thuốc sớm để được chẩn đoán, điều động trị kịp thời, hạn chế tình trạng viêm khớp nặng thêm hoặc biến chứng nặng có thể xảy ra.
Nên làm chi khi bị viêm khớp dạng thấp?
Bệnh viêm khớp dạng thấp là bệnh mạn tính, kéo dài, để lại nhiều hậu quả xấu mà căn nguyên chưa được thi hài định một cách chắc chắn. Do vậy, khi nghi ngờ bị bệnh viêm khớp dạng thấp cần đi khám thầy thuốc ngay, tốt nhất là nhà lao thầy thuốc chuyên khoa xương khớp. Khi đã bị bệnh viêm khớp dạng thấp, cần thi thể định là điều động trị sớm, tích cực, liên tiếp và lâu dài. Người bệnh không thành thử tự mua thuốc hoặc nghe sự chỉ dẫn của người khác mà mua thuốc điều trị, làm như vậy bệnh không những không khỏi mà thỉnh thoảng còn nặng hơn. Không được tiêm bất kì loại thuốc nào vào vùng đau của khớp khi chưa có đồng cân định của thầy thuốc chuyên khoa khớp. Đối với đàn bà trong thời kì mang thai mà bị viêm khớp dạng thấp thì phải được chỉ dẫn thật kĩ càng của bác sĩ chuyên khoa khớp; cần ăn uống đủ chất, làm việc và chế độ hoá hoạt thật điều động độ. Khi đâm ra con, nếu là con gái cần đặc biệt quan tâm đến chế độ đâm ra hoạt tốt cho con, tránh làm việc quá sức và làm việc trong điều động kiện thời tiết lạnh. Mọi người bệnh viêm khớp dạng thấp nên có chế độ sinh hoạt hợp lý và đoàn luyện thân thể đều dặn nhằm tránh biến dạng khớp, cứng khớp, teo cơ. Hàng tháng thành thử đi nhà lao bệnh theo định kỳ để bác sĩ theo dõi tình trạng sức khỏe của mình thuận lợi hơn, nếu thấy cần kết hợp điều trị giữa nội khoa, ngoại khoa huyễn hoặc vật lý liệu chừng pháp thì bác sĩ sẽ tham mưu kịp thời cho người bệnh biết. viêm khớp dạng thấp là một trong những bệnh cần có sự phối hợp chặt giữa thầy thuốc, người bệnh và gia đình bệnh nhân thì hiệu quả điều trị sẽ được tăng lên.
PGS.TS. BÙI KHẮC HẬU
0 nhận xét:
Đăng nhận xét